Το λυπηρόν είναι ότι εις τον τοιούτον κατά της αφανείας και της ενδείας αγώνα δεν  κατισχύουσι πάντοτε οι μόνον υπό καλλιτεχνικήν έποψιν ευφυέστεροι, αλλά πολύ μάλλον οι συνδυάζοντες μετά του απαραιτήτου κατωτάτου όρου ευφυίας το μεγαλείτερον ποσό βιωτικής επιτηδειότητος

Εμμανουήλ Ροϊδη, Άπαντα Ε΄, σελ.11

Η πραγματική ή φαινόμενη τραχύτητα του Σόιμπλε (τόσο βλοσυρή που αγγίζει το ύφος θεατρικής ερμηνείας, όπως η χαρίεσσα παρδαλότητα του Βαρουφάκη) προκαλεί εύλογη απορία. Γιατί η Γερμανία έχει επιλέξει αυτήν την άκομψη πολιτιστική διπλωματία από την αρχή της κρίσης και το κυριώτερο γιατί σ’αυτό το χρονικό σημείο λαμβάνει αυτήν την έκτακτη επίταση; Το ΔΝΤ εξίσου υπεύθυνο για την «ανθρωπιστική κρίση» δεν φαίνεται πουθενά, η ρητορική «του δόγματος του σοκ» ενάντια στο αμαρτωλό παρελθόν του ΔΝΤ έχει περίπου εξαφανισθεί μαζί με την εποχή του Γιώργου Παπανδρέου.

 

Είναι όντως ζήτημα μιας κάποιας αειθαλούς γερμανικής νοοτροπίας; Υπ’αυτήν την έννοια όμως η αισθητική του γερμανικού ύφους θα έπρεπε να αποδοθεί σε συναισθηματικούς παράγοντες, αντίφαση σε σχέση με τα προαιώνια χαρακτηριστικά της προαναφερθείσας γερμανικής νοοτροπίας. Αν την υπεράσπιση της Γερμανίας, του ηγεμονικού της ρόλου στην Ευρώπη, του πολιτισμού της και διά της τεθλασμένης της ίδιας της δανειακής σύμβασης την έχουν αναλάβει οι αυτόκλητοι ή εγκάθετοι –αδιάφορο- ερασιτέχνες του διαδικτύου τότε τα πράγματα γίνονται ακόμη πιο ανησυχητικά για την εξωτερική πολιτική της Γερμανίας.
O γερμανόφιλος Ρωμιός του διαδικτύου, σπουδαιοφανής, εριστικός και βαθύτατα περιφρονητικός προς τους αόριστα «πολλούς» του «Μπύθουλα» υποστηρίζει μια μελλοντική (του 2050, κατά Όλι Ρεν) εκσυγχρονισμένη Ελλάδα χωρίς Έλληνες. Η επιθετική ξιπασιά αυτού που ο Ταγκόπουλος ονόμαζε «Γερμανοέλληνα» μοιάζει με εκείνη του χωριάτη που επιθυμεί να πλήξει τον συγχωριανό του υπό την αιγίδα του πρωτευουσιάνου. Είναι δύσκολο όμως να υποστηρίξει κανείς ότι η πολιτιστική διπλωματία της Γερμανίας έχει αφεθεί στα χέρια των τυχάρπαστων ιδιωτών της μπλογκόσφαιρας και των κατά περίστασιν ακολούθων τους.
Ποιά είναι εν τέλει η επίσημη πολιτιστική διπλωματία της Γερμανίας εν Ελλάδι ή για να το πούμε όπως ο μεγάλος Γκουρού της υπερατλαντίδος: ποιον να πάρουμε τηλέφωνο για να μάθουμε την πραγματική άποψη του Γερμανού, τις επίσημες ή υποδόρειες προθέσεις του για την Ελλάδα πέραν των σκουπιδιών της Bild και του Focus ή την αφελή καυχησιολογία του εκσυχρονιστή Ροΐδη; Η Γερμανία έχει αποτύχει: δεν είναι απλά βαθύτατα αντιπαθής στα μάτια της πλειονότητας του ελληνικού λαού, αλλά το χειρότερο, η διπλωματία αυτής της γραφής ή η απουσία της συνενώνει με γεωμετρική πρόοδο τους Έλληνες εναντίον της Γερμανίας.
Η πεποίθηση της Γερμανίας ότι το «Μνημόνιο» θα εξυπηρετείται εσαεί – με τον έναν ή τον άλλο τρόπο- χωρίς ένα σοβαρό “think tank” προώθησής του, όπως επί παραδείγματι πράττει η αμερικανική πολιτιστική διπλωματία με εντυπωσιακό τρόπο στο εσωτερικό της χώρας, ήταν και είναι προφανώς ανεδαφική. Ακόμη και αν η Γερμανία θα εισπράττει (απολύτως αμφίβολο) στο μέλλον μνημονιακά χρωστούμενα δια της επιβολής, οι πάντες θα αναρωτούνται τι ακριβώς πρόκειται να τα κάνει όταν θα χάνει την συναίνεση των ευρωπαϊκών κοινωνιών προς την πολιτιστική ή (γεω) πολιτική της στόχευση. Τα λεφτά είναι μέσα όχισκοπός. Ας δούμε ένα άλλο παράδειγμα: στα πιο «επίσημα» ΜΜΕ, στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες, που απευθύνονται σε μεγαλύτερες αλλά ενεργές πολιτικά ηλικίες, την υπεράσπιση του μνημονίου έχουν αναλάβει οι πάλαι ποτέ αμερικανοτραφείς στοχαστές της «Παγκοσμιοποίησης». Πρόκειται για εκείνη την γενιά που απέτυχε να καταστήσει την παγκοσμιοποίηση μια θετική έννοια στα μάτια και τα αυτιά της κοινής γνώμης. Τότε η Γερμανία στεκόταν πίσω από την Αμερικανική παγκοσμίωση ως παράγοντας υγιούς νεωτερικής αυθεντίας. Σήμερα οι ίδιοι θεωρητικοί υποστηρίζουν το Μνημόνιο που στα μάτια της κοινής Γνώμης είναι πλέον αυθεντικά Γερμανικό. Πίσω από την τρομακτική προοπτική της Γερμανοκρατούμενης Ευρώπης στέκει πλέον η ανθρωπιστική φιλελεύθερη δημοκρατία των ΗΠΑ με λησμονημένα τα παλιά αρνητικά πρόσημα. Είναι δυνατόν όμως αυτή η ατζέντα και το διάκενό της να μην έχει απασχολήσει τους κύκλους της Γερμανικής πολιτικής και διπλωματίας; Μάλλον απίθανο. Η μετά Ντράγκι εποχή φαίνεται όμως να υποδεικνύει το σενάριο μιας σταδιακής προσαρμογής στα παλιά καλά πρότυπα της μετανεωτερικής οικονομίας, έστω και στα χαμηλότερα σκαλιά της καταναλωτικής κλίμακας. Στο κάδρο αυτό οι ρόλοι των δραματικών προσώπων φαίνεται να έχουν διανεμηθεί παλαιόθεν. Στην διανομή αυτή η Γερμανία φαίνεται να λαμβάνει τον ρόλο του δευτεραγωνιστή (ίνα μη τι χείρω είπω) πίσω από την – εικότως- παρακμάζουσαΥπερδύναμη. Υπάρχει βεβαίως και η απλή εξήγηση της ασήμαντης εν τέλει πολιτικής οντότητας των Γερμανών κυβερνώντων: όταν ο Γερμανός υπερυπουργός τσιτάρει Φάουστ από μότο εταιρείας αποκομιδής σκουπιδιών και δεν φαίνεται να έχει διαβάσει το θλιβερό τέλος του κεντρικού ήρωα καταλαβαίνει κανείς ότι η καθαριότητα του οίκου που δεν συνοδεύεται από την καθαρότητα της ψυχής δεν αρκεί για την σωτηρία. Άλλωστε, ο Φάουστ μπορεί να είναι Γερμανός, όχι όμως και ο Μεφιστοφελής. Η δυσοίωνη φιγούρα του τελευταίου ανήκει στην πλέον διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε φτωχοδιαβόλου της ισχύος.

Φεβρουάριος 2015

Add comment
  • No comments found
Mοιραστείτε αυτό το άρθρο

SFbBox by psdtohtmlcenter.com