Nίκος Μαυρίδης

Για το Βιβλίο του Γιάννη Κιουρτσάκη: «Ο Νεοελληνικός Διχασμός και το Μυστήριο της Τέχνης. Ξαναβλέποντας δύο Ταινίες του Λάκη Παπαστάθη» 

Μέρος Πρώτο

Για τον  Γιάννη Κιουρτσάκη ο λαϊκός πολιτισμός μοιάζει με μια μορφή θρησκείας. Μεσά σ’αυτόν τον πολιτισμό, τον λαϊκό, σώζεται και ο σεβασμός του Κιουρτσάκη για την Ορθοδοξία, παρότι η  πνευματική ιδιοσυγκρασία του ρέπει προς ένα σκεπτικό  αθεϊσμό, στα όρια εκείνης της χαμηλόφωνης, φιλελεύθερης, ρωμαιο - χριστιανοσύνης που αδυνατούσε να ταυτισθεί με την αυταρχική θρησκοληψία της κοσμιοτάτης Δεξιάς ή την υβριστική απιστία της χαοτικής Αριστεράς, από την εποχή των πολιτιστικών επαναστάσεων και εντεύθεν.

 

"ΣΩ. Έχω να ειπώ ό,τι άκουσα από τους παλιούς, κι αν είναι αλήθεια, αυτοί το ξέρουν.
Αν όμως ευρίσκαμε μόνοι μας την αλήθεια, άραγε θα μας έμελε καθόλου πια για τις ανθρώπινες δοξασίες;
ΦΑΙ. Γελοίο πράγμα ρώτησες. Μα πες αυτά που λες πως έχεις ακουστά.
ΣΩ. Άκουσα λοιπόν, πως γύρω εκεί στη Ναύκρατιν, στην Αίγυπτο, υπάρχει ένας από τους παλιούς θεούς του τόπου• αυτού είναι και το ιερό πουλί που το λένε Ίβι. Και του ίδιου του θεού το όνομα είναι Θεύθ. Κι αυτός πρώτος βρήκε και τον αριθμό και την αρίθμηση και τη γεωμετρία και την αστρονομία, ακόμα και το παιχνίδι με τους πεσσούς και το παιχνίδι με τους κύβους και ακόμα και τα γράμματα.

Νίκος Μαυρίδης

Δύο συμπεράσματα, με ευρωπαϊκή και ατλαντική εμβέλεια, προκύπτουν από τις γαλλικές εκλογές: α) η  (Άκρα) Δεξιά οδεύει προς το Κέντρο β) το (Νεο)Φιλελεύθερο Κέντρο κλίνει όλο και περισσότερο προς τον Εθνολαϊκισμό προκειμένου να αφομοιώσει την Δεξιά.  Η συνισταμένη αυτών των κινήσεων οδηγεί το πολιτικό σκηνικό σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων που τείνει να παγιωθεί: μια Κεντροδεξιά Σοσιαλδημοκρατία. Παραμένει ως ερώτημα αν το μόρφωμα αυτό θα μπορούσε  να πραγματωθεί εκ των ένδον του Φιλελευθερισμού ή έξωθεν, με λίγα λόγια αν στο τέλος θα μπορούσε να επικρατήσει μια κεντρομόλος Ακροδεξιά ή ένας φυγόκεντρος Νεοφιλελευθερισμός.

Κάθε καιρός έχει τα δικά του λεξιλόγια, πλοκαμισμένα στα προβλήματα που θέτει η ζωή συνολικά.Βγαλμένα μέσα από τόσες αφετηρίες και διαδικασίες αποδεικτικές τα διάφορα λεξιλόγια δημιουργούν εκείνα τα φράγματα, που θα συγκρατήσουν την αλήθεια, που μας επιτρέπουν τη χρήση της.

Νά ἁλιεύεις στά βάθη τῶν στιγμῶν τήν ἀναπνοή τοῦ Θεοῦ.
Τήν πανταχοῦ παροῦσα καί τά πάντα πληροῦσα θεῖα πνοή.
Νά ἐπιτρέπεις σέ αὐτήν τήν παρουσία καί σέ αὐτήν τήν πληρότητα νά σέ καινουργεῖ.
Ἀναπνοή τῶν πραγμάτων εἶναι ἡ αὔρα τοῦ μυστηρίου τους.
Μπορῶ νά σοῦ πῶ «ἡ ἀνθισμένη κερασιά» ἀλλά δέν σοῦ μεταφέρω τήν αὔρα της.
Ἵσως νά γινόνταν πιό εὔγλωτη αὐτή ἡ αὔρα ἄν ἔλεγα:
«Ξάφνου ἔνιωσα πού πήγαιναν τόσα χαμένα φεγγάρια. Μυστική τά σύναζε σιωπή καί τά ’δενε ἄνθη».

«...ἡ ἔρημος εἶναι στήν καρδιά τοῦ ἀδελφοῦ σας.
Ὁ ἀγαθός ἄνθρωπος χτίζει ,ἄν χτίζει, τό καλό.
...Τή θέλησή σας κάντε τέλεια.
Ἐλάτε νά σᾶς δείξω τή δουλειά τοῦ ταπεινοῦ. Ἁκοῦστε.
...Τό νόημα χτίζουμε:
Μιά Ἐκκλησία γιά ὅλους
γιά τόν καθένα μιά δουλειά
καθένας ἐπί τό ἔργο του.

Ἔτσι λοιπόν οἱ πατεράδες σας
ἔγιναν συμπολίτες τῶν ἁγίων καί τοῦ σπιτικοῦ τοῦ
ΘΕΟΥ,
χτισμένου στά θεμέλεια
τῶν ἀποστόλων καί τῶν προφητῶν, μέ τόν Ἰησοῦ
Χριστό κύρια κολόνα.» (Τ. S. ELIOT)

Ὅλα ξεκινοῦν ἀπό τίς φτερούγες αὐτῶν πού ἀγαποῦν.
Μέ προτροπή τοῦ πολύτιμου φίλου Πάνου Τσεπενέκα ἔσκυψα στήν «Στέρνα».
Ὁ Ζήσιμος Λορεντζάτος τήν ἀναφέρει στό «Χαμένο Κέντρο» ὡς τό πνευματικότερο ποιήμα τοῦ Γιώργου Σεφέρη.

Τά ὅρια τοῦ λόγου ὑπερβαίνουν τά ὅρια τῆς γλώσσας.
Διότι ὁ λόγος δέν εἶναι ἔκφραση ἀλλά τρόπος τοῦ εἶναι.
Γιά αὐτό καί ἀναφερόμενοι στή Δημιουργία μιλᾶμε γιά τούς «λόγους τῶν ὄντων»,
δηλαδή τούς τρόπους πού ὑποστασιάζονται τά ἀγαθά θελήματα τοῦ Θεοῦ.
Ἀναζητώντας τά ὅρια τοῦ ἀλφαβήτου καί τῆς γλώσσας πού οἰκοδομεῖται ἀπό αὐτό,
μετεωριζόμαστε ἀνάμεσα στό σημαίνον τοῦ λόγου καί στήν ὀντότητα τοῦ σημαινομένου.

Ἡ ἐπικοινωνία προϋποθέτει ἕνα νόημα. Γιά τόν λόγο αὐτό ἡ γλώσσα δομήθηκε μέ βάση τό νόημα.
Δέν ὑπάρχει λέξη ἤ ἐκφραστικός τρόπος κενός νοήματος. Οὔτε ὑπάρχει λέξη μέ αὐτονομημένη δυναμική.
Διότι κάθε λέξη δηλώνει σχέση.

SFbBox by psdtohtmlcenter.com